Yavaş Bilişsel Tempo Nedir?

  • 03 Mart 2021
  • 0 Yorum

Sluggish Cognitive Tempo (SCT), Türkçe literatüre Yavaş Bilişsel Tempo (YBT) olarak geçen; yavaş hareket etme, kolay yorulma, sık sık hayale dalma ve boş gözlerle şaşkın şekilde bakma ile karakterize olan bir tür bilişsel bozukluktur. Önceleri Yavaş Bilişsel Tempo, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun alt kümelerinden birisi olarak görülmekteydi. Fakat son gelişmeler ve artan klinik vaka sayılarıyla birlikte Yavaş Bilişsel Tempo farklı klinik belirtileri içeren ayrı bir bozukluk olarak görülmektedir.

  Yavaş Bilişsel Tempo, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu ile birlikte sıklıkla görülebilse de tek başına da ortaya çıkabilen ayrı bir bozukluktur. Yaygın görüşe göre Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu vakalarında hiperaktivite semptomları yaş ilerledikçe azalırken dikkat eksikliği belirtileri varlığını devam ettirmektedir. Yavaş bilişsel tempoda ise yaş ilerledikçe semptomlarda artış gözlemlenmektedir.  Ayrıca yapılan araştırmalara göre Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu çoğunlukla kalıtsal faktörlerden kaynaklanırken Yavaş Bilişsel Tempo ise daha çok çevresel faktörlerden etkilenmektedir.

  Yavaş Bilişsel Tempo dikkat alanındaki sorunlar nedeniyle Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu ile benzerlik gösterse de şu belirtiler açısından ayrı bir bozukluk olarak nitelendirilir:

  • Sıklıkla hayale dalma
  • Mental açıdan donukluk ve şaşkınlık
  • Çevredeki nesnelere yönelik dikkat eksikliği
  • Aklı başka yerde olma
  • Boşluğa bakma
  • Yavaş hareket etme ve konuşma
  • Uyanık kalmada zorluk çekme
  • Uykulu ruh hali
  • Kendi düşüncelerinde boğulma
  • Bilgiyi hızlı veya doğru işlemleyememe
  • Aktivite bağlamında çekingenlik

  Yavaş Bilişsel Tempo’nun literatürde oldukça yeni bir bozukluk olarak yer alması nedeniyle ebeveynlerde bu bilişsel bozukluğa dair bilinç henüz yerleşmiş değil. Bu nedenle çocuklardaki bazı semptomların gözden kaçırılması ile birlikte başvurulacak müdahale program ve eğitimlerinde geç kalınılabilir ve çocukların gelişimlerinde aksamalar gerçekleşebilir. Bu yüzden ebeveynlerin ve ruh sağlığı alanındaki uzmanların literatürdeki güncel çalışmaları takip etmesi hayati önem arz etmektedir.

Psk. Maide TEZCAN

   KAYNAKÇA

  • Cevher Bi̇ni̇ci̇, N , Kutlu, A . (2018). Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu’na Eşlik Eden Yavaş Bilişsel Tempo'nun Klinik Özellikleri . Çağdaş Tıp Dergisi , 8 (3) , 245-250 . 
  • Ünsel Bolat, Gül & Bolat, Hilmi & Özgül, Semiha & Süren, Serkan & Yazici, Kemal & Bacanlı, Ali & Tahıllıoğlu, Akın & Pariltay, Erhan & Akin, Haluk & Ercan, Eyup Sabri. (2020). Yavaş Bilişsel Tempo ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu: Benzerlikleri ve Farklılıkları Sluggish Cognitive Tempo and Attention Deficit Hyperactivity Disorder: Similarities and Differences. Turkish Journal of Child and Adolescent Mental Health. 27, 170-179.
  • Fotograf: rawpixel.com