Uyku Bozukluğu (İnsomnia) Nedir?

  • 26 Aralık 2020
  • 0 Yorum

İnsomnia, dünya çapında milyonlarca insanı etkileyen bir uyku bozukluğu hastalığıdır. Bu hastalığa sahip insanlar uykuya dalmakta ya da uykuda kalmakta zorlanırlar. Uyku bozukluğu genellikle gündüz uyku hali, uyuşukluk ve fiziksel anlamda rahatsızlık hissine yol açar. Bireyin duygularında dalgalanmalara sebep olur, aşırı sinirlilik hali ve anksiyete oluşturur. Uykusuzluk ayrıca kronik bir hastalık olarak da ilişkilendirilmiştir. Yapılan araştırmalar, yetişkinlerin %30-%40’ının 1 yıl içinde uyku bozukluğu yaşadığını göstermiştir.

Uykusuzluğun nedenleri arasında psikolojik faktörler, ilaçlar ve hormon seviyelerindeki değişim yer alır. Uykusuzluğun tedavisi tıbbi ya da davranışsal da olabilir. Jet lag(uzun uçuşlar sonrası biyolojik saatin değişmesi), yüksek rakımlar, çevresel gürültü, aşırı sıcak ya da aşırı soğuk, uykusuzluğu etkileyen çevresel faktörlere örnektir. Tıbbi durumlar, kronik ağrılar, kalp yetmezliği, reflü, akciğer hastalıkları, astım, parkinson, alzheimer, tümörler ve inme gibi medikal rahatsızlıklar da uyku bozukluğuna sebep olur. Yapılan araştırmalar, yatak odasında tablet, telefon, televizyon gibi teknolojik cihaz bulunmasının hem yetişkinlerde hem de çocuklarda uyku düzenini olumsuz yönde etkilediğini göstermiştir. Özellikle uyumadan önce izlenilen televizyondan gelen zararlı ışınların ya da akıllı telefonlardan gelen zararlı ışınların maruz bıraktığı etki hem doğal melatonin seviyesini değiştirmektedir hem de uykuya ihtiyaç duyulan süreyi artırmaktadır. Uyku bozuklu kendi başına bir rahatsızlık olabileceği gibi altta yatan başka bir tıbbi durumun belirtisi de olabilir.

Uyku Bozukluğu (İnsomnia) Belirtileri Nelerdir?

Bireyin geceleri uykuya dalmakta çok zorlanması, geceleri uyanması, beklenen saatten çok daha erken uyanması uyku bozukluğu belirtilerinden birkaçıdır. Ayrıca kişi uzun gece uykusundan sonra hala yorgun hissediyorsa, gündüz yorgunluk ve uyku hali yaşıyorsa, aşırı sinirlilik ve depresyon hali sürekli devam ediyorsa bu belirtiler de uyku bozukluğunun neden olduğu belirtiler arasındadır. Bu semptomlara ilaveten, düşük konsantrasyon, odaklanmada zorluk çekme, çok şiddetli baş ağrısı, sosyalleşme problemleri gibi semptomlar da uyku bozukluğunun belirtileri olabilir. Bu rahatsızlığa sahip kişiler uykularından uyandıklarında enerjilerini tam olarak yerinde hissetmezler, gün boyunca yorgunluk halleri devam eder. Ulusal araştırmalar, alkole bağlı olmayan trafik kazalarının %20’sine yakını sürücünün yeterince uykusunu almamasından kaynaklandığını göstermiştir.

Uykusuzluk yaygın olarak 3 türde incelenir.

-Geçici uykusuzluk: Semptomlar 3 gün kadar sürer ve daha sonrasında etkileri kaybolur.

-Akut uykusuzluk: Kısa süreli uykusuzluk olarak da bilinir. Semptomlar birkaç hafta devam eder.

-Kronik uykusuzluk: Etkileri aylar, hatta yıllar sürebilir. Yapılan araştırmalar bu tip kronik uykusuzluğun altında genellikle başka rahatsızlıkların olduğunu göstermiştir.

Uyku Bozukluğu (İnsomnia) Nasıl Tedavi Edilir?

Bazı uyku bozukluğu türleri, hastalığın altında yatan asıl rahatsızlık tedavi edildiğinde kendiliğinden düzelir. Genel olarak uykusuzluk tedavisinin ilk aşaması, uykusuzluğun nedeninin belirlenmesidir. Uykusuzluğun altında yatan rahatsızlığın tedavisinin yanı sıra hem tıbbi hem de farmakolojik olmayan tedaviler de tedavi yöntemi olarak kullanılabilir. Farmakolojik olmayan tedaviler, birebir danışmanlık veya grup oturumları şeklinde gerçekleştirilebilir. Uykusuzluk için tıbbi tedaviler ise reçete ile verilen uyku hapları ve antidepresanlar yardımı ile gerçekleştirilebilir. Bu tedavilerin yanı sıra iyi uyku alışkanlığı edinilmesi ile değiştirilen yaşam tarzı da uyku bozukluğuna iyi gelen en önemli tedavi yöntemidir. Bu değişim bireyin uykuya dalmasına ve uykuda kalmasına yardımcı olur. Ayrıca uykudan önce yapılan hafif vücut egzersizleri ve düzenli nefes egzersizleri yatmadan önce oluşan kaygıların azalmasını sağlar. Bu teknikleri kullanmak bireyin kalp atış hızını, kas esnekliğini ve ruh halini kontrol altında tutmasına ve rahatlamasına yardımcı olur.