Düşmanca ve Korumacı Cinsiyetçilik

Son zamanlarda yapılan çalışmalarda kadına yönelik tutumların yalnızca negatif pencereden değerlendirilmesi yerine cinsiyetçiliğin olumlu ve olumsuz yargıları kapsadığı öne sürülmektedir (Glick and Fiske, 1996). Glick ve Fiske (1996) tarafından geliştirilen “Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik” (Ambivalent Sexism) kuramı da temelinde bu düşünceye dayanmaktadır. Bu iki bilim insanına göre herkesçe bilinen cinsiyetçilik, buzdağının sadece görünen kısmıdır. Kurama göre erkeğin somut (politik, yasal, ekonomik, fiziksel vb) ile kadının soyut (ilişkilerde erkeği kadına bağlayan ve kadını güçlü kılan) gücünün bir arada bulunması ile düşmanca ve korumacı cinsiyetçiliği içeren bir çelişik duygulu cinsiyetçilik ideası meydana gelmektedir. Kurama göre cinsiyetçiliğin kendi içerisinde 2 çeşit cinsiyetçilik barındırmaktadır: düşmanca cinsiyetçilik ve korumacı cinsiyetçilik.

Düşmanca Cinsiyetçilik

Bu tür cinsiyetçiliğe göre erkek, gücünü ve cinsiyet rollerinin ona atfettiği üstünlüğünü kadınları aşağılamak için kullanmaktadır. Kadını cinsel bir nesne olarak görür ve uyguladığı istismarı haklı görür.

Korumacı Cinsiyetçilik:

Bu tür cinsiyetçilikte erkek “haklılığını” daha nazik bir yolla dile getirmektedir. Bu nezaketin sebebi erkeğin içerisinde bulunduğu romantik ilişkinin büyüsü, kadına karşı hisleri, bağlılığı ve cinsel arzularıdır. Bu tutumlar, cinsiyetçilik için pozitif tutumlardır ve kadına karşı şefkat ve korumacılık duygularından oluşur.

Bu doğrultuda korumacı cinsiyetçilik pozitif bir tutum gibi görünse de temelinde kadının güçsüz bir varlık olduğu yargısına dayanmaktadır. Glicke ve Fiske çalışmalarında korumacı cinsiyetçilik ile ilgili olarak bu cinsiyetçilik türünün olumlu duygular uyandırmasına rağmen temelinde eril hakimiyeti barındırması sebebiyle iyi bir şey olmadığını belirtmişlerdir (1997). Diğer yandan korumacı cinsiyetçilik, her durumda sevecen olmayabilir ve bireyde olumlu duygular uyandırmayabilir. İş yerinde erkek çalışanın kadın çalışana, ne kadar hoş göründüğünü belirtmesi iyi niyetli olsa dahi kadının profesyonel olarak algılanma isteğine zarar verici nitelikle bir övgü olabilmektedir. Yapılan araştırmaların bazılarında da korumacı cinsiyetçilik mekanizmasının sinsi bir şekilde çalıştığı, kadınlara ve sosyal aktivizme olumsuz etki oluşturduğu belirtilmiştir (Becker ve Wright, 2010).

Another Dark Side of Chivalry (Şövalyeliğin Başka Bir Karanlık Yüzü) isimli çalışmada kadın katılımcılar, düşmanca veya korumacı cinsiyetçi ifadelere maruz bırakılmıştır (Becker & Wright, 2010).

·         Düşmanca cinsiyetçi ifade olarak; Kadınlar alıngandırlar.

·         Korumacı cinsiyetçi ifade olarak; Kadınlar, erkeklerin sahip olmadığı, özen ve dikkate sahiptirler.

Korumacı cinsiyetçiliği örnekleyen ifadeleri okuyan kadınlar, cinsiyetçilik karşıtı dilekçe imzalamak ya da broşür dağıtmak gibi eylemlere katılmak için daha az gönüllük göstermiştir. Bununla birlikte, korumacı cinsiyetçiliğe maruz bırakılan katılımcılar, kadın olmanın avantajlı bir durum olduğunu düşündüklerini belirtmişlerdir. Sistemi meşrulaştırma olarak da bilinen bu durum, kadınların günümüz modern toplumlarında mevcut durumlarının (status quo) adil olduğuna inanmalarını sağlıyor. Diğer yandan, düşmanca cinsiyetçi ifadelere maruz kalan katılımcılar, cinsiyetçilik karşıtı eylemlere katılmaya daha çok gönüllülük göstermişlerdir. Reducing Approval of Benevolent Sexism (Korumacı Cinsiyetçiliği Onaylamayı Azaltmak) isimli çalışmada (Good J. & Woodzicka J. 2010) ise, korumacı cinsiyetçilik ile ilgili bilgilendirici metinleri okuyan katılımcılar, korumacı cinsiyetçi profile sahip bireylere karşı daha olumsuz bir tavır takınmaya başlıyorlar. Bu da, bu durumu engellemek adına atılacak ilk adımın, korumacı cinsiyetçilik hakkında bilinçlenmek olduğunu göstermektedir.

Yazar Hakkında

Psikolog Kübra Akbalı

Psikolog Kübra Akbalı
Müsait Değil

Ergen ve Yetişkin Terapisi
  • $ 15.00

Psikolog Kübra Akbalı
Meşgul

Ergen ve Yetişkin Terapisi

  • $ 15.00
    Randevu bilgileri yükleniyor, lütfen bekleyin
Mersin Üni. Psikoloji mezunuyum, Çağ Üni. Psikoloji yüksek lisans eğitimini sürdürmekteyim. Terapide CBT, transaksiyonel analiz, ACT ilkelerini kullanıp testler desteğiyle çalışıyorum.
Sosyal Sorumluluk Projelerine Katılıyor
Akran zorbalığı Anksiyete Ayrılık anksiyetesi bozukluğu CBT: Bilişsel davranışçı terapi Çözüm odaklı terapi Depresyon Ergen danışmanlığı Fobiler Kaygı Panik Bozukluk