Bipolar Bozukluğu Tanımlamak

Bipolar bozukluk genel tanımıyla çökkün, manik ve hipomanik dönemlerin varlığı ile dönemler arası belirti düzeyleri az olduğu düşünülen, yüksek düzeyde intihar girişimleri ve ölüm oranları olan hemen hemen her alanda işlev kayıpları olduğu görülen ruhsal bir rahatsızlıktır.

Mani dönemi

Fazla neşeli, kimi zaman öfkeli, coşku yaratan duygular içinde fikirlerde hareketlilik, konuşma hızında artış, benlik saygısında artış, büyüklenmeci duyguları ve sanrıları olan bir dönemdir. Genel görünümde çok canlı ve aşırı hareketlidirler. Bireyin fikirleri hızlanmış ve çoğalmış durumdadır. Kendilerinde kimsenin yapamayacağı şeyleri yapma potansiyeli görürler. Bu manik dönemde bazı bilişssel bozulmalar görülebilir, bireyin dikkatini belirli bir noktaya odaklaması güçleşebilir.

Depresif dönem

Bunaltılı bir ruh haliyle birlikte konuşmada, hareket etmede, fizyolojik işlevleri yerine getirmede yavaşlama ve bununla birlikte bireyin kendisini değersiz, hayattan zevk almayan biri olarak hissettiği bir dönemdir. Depresif dönemde kişiler genel görünüm olarak yüzündeki çizgiler belirgin, omuzları çökük, yüzünde karamsar bir ruh hali olan bireylerdir.

 

Bipolar Bozukluk ile Başa Çıkmak

Bipolar bozuklukta manik ve depresif atakların semptomlarıyla başa çıkmak kolay değildir. Semptomlarla baş etmek kadar suça yönelme, tehlikeli alkol ve madde kullanımı, aile içi çatışmalar, ekonomik zorluklar ve kayıplarla baş etmekte zordur. Ayrıca bipolar olan birey psikososyal stresörlere karşı aşırı duyarlıdırlar. Manik ve depresif atakların arasında ki sürenin uzun olması hastanın genel işlev düzeyini olumlu yönde etkiler. Uzun süre atak geçirmemiş olmak kişinin hastalığını kontrol altında tuttuğu hissi, çeşitli yaşam olaylarıyla başa çıkabildiği fikri gibi olumlu düşünceler kazandırır.

Bipolar Bozukluğun Oluşmasındaki Etkenler

Bipolar bozukluğun oluşmasında birçok farklı etkenin rol oynadığı bilinmektedir. Bunları kalıtımsal ve çevresel olarak iki başlık halinde ele alabiliriz. Öncelikle uzun yıllardır bu hastalığın bazı ailelerde daha sık görüldüğü ve kalıtımsal bir rahatsızlık olduğu düşünülmüştür. Yapılan gen, evlat edinme ve ikiz çalışmaları bunu göstermiştir. Bugün yakın çevresinde bipolar hastalığı bulunan bireylerde bipolar bozukluğun oluşma riski, hiç görülmeyenlere göre daha yüksek risk taşıdıkları bulunmuştur.

Çevresel etkenlerin rahatsızlığın belirtilerinin ortaya çıkmasını ve sürdürülmesini etkilediği de bir gerçektir. Genetik etkenlerin olmadığı durumlarda bile bazı çevresel durumlar (alkol ve madde kullanımı,kullanılan bazı ilaçlar, psikososyal etkenler) rahatsızlığın gelişmesinde ve kötüleşmesinde önemli rol oynar. Ortaya çıkan ataklara stresli yaşam olayları ve psikososyal etmenler neden olabilmektedir. Mevsimsel olarak genelde yaz aylarında güneş ışığına çok maruz kalmakta manik belirtilerin ortaya çıkmasına neden olabilen çevresel bir etmendir.

Hastalığın başlangıç yaşı, şiddeti, sıklığı, süresi, uyku bozukluklarının olması ve diğer eşlik eden rahatsızlıkların varlığı bilişsel işlevleri etkilemektedir. Hastalığın hem erkek bireylerde hem de kadın bireylerde görülmesinin oran açısından bir farkı yoktur. Ancak manik atakların, hızlı döngüselliğin ve maddeyi kötüye kullanımın erkelerde; depresif dönemin ve psikotik özelliklerin kadınlarda daha sık karşılaşıldığı bilinmektedir. 

Bipolar bozukluğun her atağı birey ve ailesi için stres yaratan bir durumdur. Yeni baş etme yöntemleri geliştirmeyi gerektirir ve aile içi dengeleri bozabilir. Bu durumda hem bireyin hem de ailelerin her zamankinden fazla desteğe ihtiyacı olduğu, hastalıkla ilgili bigilendirme almak istedikleri açıktır. Hastaların ve ailelerinin psikoeğitim çalışmalarına katılmaları tedavi için son derece önemlidir. Psikoeğitimde hastalığın seyri, hastalıkta karşılaşılan zorluklar, başetme becerilerinin güçlendirilmesi, ilaçların kullanılmasının sürdürülmesi ile ilgili bilgiler ve eğitimler verilmektedir. Bu bağlamda bireyin becerilerinin geliştirilmesi, iyileştirilmesi ve yeni beceriler kazanması doğrudan bireyin yaşamındaki işlevselliğini arttıran bir durumdur.

Yazar Hakkında

Psikolog Burak Bal

Psikolog Burak Bal
Müsait Değil

Çocuk, Ergen ve Yetişkin Danışmanlığı
  • $ 11.00

Psikolog Burak Bal
Meşgul

Çocuk, Ergen ve Yetişkin Danışmanlığı

  • $ 11.00
    Randevu bilgileri yükleniyor, lütfen bekleyin
Merhaba, ben psikolog Burak Bal. Bülent Ecevit Üniversitesi Psikoloji bölümünden mezun oldum. Hastanede ve özel kliniklerde stajlarımı yaptım. Eğitimler almaya devam ediyorum.
Sosyal Sorumluluk Projelerine Katılıyor
Akran zorbalığı Anksiyete Bipolar bozukluk CBT: Bilişsel davranışçı terapi Çocuklarda davranış bozuklukları Depresyon Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) TSSB Yükseklik Fobisi Panik Bozukluk