Bağlanma Kuramı

Bağlanma çift yönlü bir süreçtir. Pek çok araştırma bulgusu anne-çocuk ilişkisinin, çocuğun sonraki yaşamındaki ilişkilerinin temelini oluşturduğunu göstermektedir. Bazı araştırmacılar anne ile çocuk arasındaki bağlanmanın doğum öncesi dönemde başladığını söylemektedir. Fetüs'ün annenin duygudurumuna karşılık verebildiği bilinmektedir. Yirmi altıncı haftada algılama, tepki verme ve duyduğu bilgileri alma yeteneği vardır. Bu durumda annenin duygularını henüz doğmamış olan bebeğine aktarabilmesi, daha doğmadan ona bir şeyler öğretebilmesi anne ile bebeğin bağlanmanın temellerini attığını göstermektedir. 

Bağlanmada en önemli figür annedir. Eğer anne kendi büyüdüğü evde sevgi dolu,güvenli bir bağlanma kurmuşsa bu kendi evliliğine ve çocuğuyla ilişkisine de yansıyacaktır. Bebeğin sosyal ve duygusal gelişiminde bu bağlılık çok önemlidir. Aynı zamanda bebeğin ileride kendini ifade etme becerisinde de oldukça önemli bir payı vardır.

Bowlby, yenidoğanın bakıcı ile ilişkisine oldukça gereksinim duyduğunu vurgulamaktadır. Yapılan bir araştırmada doğumdan hemen sonra annesinden ayrılarak özel bakıma alınan bebeklerde gelişmenin yavaşladığı ya da durduğu, yemek yemedikleri, sosyal geri çekilme yaşadıkları ve yüzlerinde sürekli üzüntülü bir ifade taşıdıkları belirtilmiştir. Anne-bebek ilişkisindeki ilk basamak açlık, susuzluk gibi fizyolojik ihtiyaçların karşılanmasıdır. Sonraki aşamada annenin bebekle geçirdiği zaman önem kazanmaktadır. Bebeklerin, herhangi bir nesne ile bir arada olmaktansa annenin ses ve gülümsemesini tercih ettikleri görülmüştür. Bunun yanında baba tarafından desteklenen annelerin, bebekleriyle güvenli bağlanma gerçekleştirme olasılıkları daha yüksektir.

Bağlanma kurulduğunda bebek, bakım veren odadan çıkınca kaygı yaşar ve ağlayarak tepki verir. Bir yabancı ona doğru yaklaşınca da ağlayarak tepki verir. Yani bağlanmadavranışı tehlike anında tetiklenir. Bowlby ve Ainsworth üç çocuklukta bağlanma tarzı belirlemiştir. Bunlar; güvenli, kaygılı ve kaçınan bağlanma şeklidir. Kısaca şöyle açıklayabiliriz:

  • Güvenli   >>>>> anne gidince üzülür, gelince sevinir
  • Kaygılı    >>>>> anne gidince ağlar, gelince anneye vurur,tekmeler
  • Kaçınan  >>>>> anne gidince tepki vermez, gelince anneden kaçınır ve anneye öfkeli görünür.

Bu bağlanma tarzları yetişkinlikte bireyin kendi seçtiği kişi/kişilerle de ilişkisini etkiler. Yetişkinlikte tanımlanan dört adet bağlanma tarzı tanımlanmıştır. Bunlar; güvenli, kaçıngan, kaygılı ve korkulu bağlanma tarzıdır. Kısaca şöyle açıklayabiliriz:

  • Güvenli    >>>>> hem kendilerine hem başkalarına değer verirler. İlişki başlatmakta ve sürdürmekte başarılıdırlar.
  • Kaçıngan >>>>> hem kendilerine hem başkalarına değer vermezler. Yakın ilişki kurmaktan kaçınırlar. Bu bağlanma tarzı çocuklukta anneden sevgi, şefkat, güven görmeyince oluşur. Anneden görülemeyen ilginin başkasından da gelebileceğine inanmaz.
  • Kaygılı    >>>>> kendilerine değer vermezken başkalarına değer verirler. Başkalarını kendilerinden üstün görürler.
  • Korkulu   >>>>> hem benlik algıları olumsuzdur hem de başkalarını da olumsuz görürler. Çocukluk yıllarında çocuğun anneye ihtiyaç duyduğu zamanlarda annenin istikrarlı olarak çocuğun ihtiyaçlarını karşılamamasından ortaya çıkar. Bunun için çocuk, annesine aşırı bağlılık duyar. 

Bebeklikte kurulan güvenli bağlanma tarzı, bebeğin ileriki hayatı için çok önemlidir. Güvenli bağlanma kurulabilmesi için bakım veren tarafından bebeğin öncelikli olarak fizyolojik ihtiyaçları fark edilmeli ve aksatılmadan karşılanmalıdır. Daha sonra sevgi, şefkat, güleryüz göstermek, kabul edici bir tutum göstermek, fiziksel temasta bulunmak gerekmektedir. Bebeklikte atılan bu temeller, çocuğun ileriki yaşamı için oldukça önemlidir.

Yazar Hakkında

Psikolojik Dan. Rabia Beyza Önal

Psikolojik Dan. Rabia Beyza Önal
Müsait Değil

Bireysel Danışmanlık
  • $ 15.00

Psikolojik Dan. Rabia Beyza Önal
Meşgul

Bireysel Danışmanlık

  • $ 15.00
    Randevu bilgileri yükleniyor, lütfen bekleyin
Merhaba, lisans eğitimimi Uludağ Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik bölümünde tamamladım. Sonrasında alanımla ilgili çeşitli eğitimler ve sertifikalar aldım. Lütfen bir gün öncesinden randevu oluşturunuz.
Sosyal Sorumluluk Projelerine Katılıyor
CBT: Bilişsel davranışçı terapi Depresyon Endişeli (çekingen) kişilik bozukluğu Farkındalık Filial Terapi Genelleştirilmiş anksiyete bozukluğu İletişim Bozuklukları Özgüven Eksikliği Duygudurum (duygusal) bozuklukları