Bağımlılık Nedir?

  • 26 Aralık 2020
  • 0 Yorum

Bağımlılık, birey için zararlı olabilecek bir şeyi aşırı seviyede yapması, satın alması veya kullanması üzerinde kendisi üzerinde kontrol sahibi olamaması olarak tanımlanır. Bağımlılık en çok kumar, uyuşturucu, alkol ve nikotin ile ilişkilendirilir. Fakat hemen hemen her şeyin bağımlısı olmak mümkündür. İş konusunda, bazı insanlar fiziksel ve mental anlamda tükenecek kadar bağımlı ve takıntılı olabiliyorlar. Bu bağımlılık, bireyin aile ilişkilerini, sosyal yaşamlarını, günlük aktivitelerini etkileyecek seviyeye ulaşabiliyor ve asla tatil yapmaksızın çalışma bağımlısı olabiliyorlar. Bunun yanı sıra bağımlılığın en üst sıralarında yer alan bir düğer türü de internet bağımlılığıdır. Dünya üzerinde bilgisayar ve internet kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Bununla birlikte internet ve bilgisayar bağımlılığında da önemli sayıda artış görülmektedir. Bireyler, hayatlarının diğer yönlerini hatta çok önemli ihtiyaçlarını bile ihmal ederek geç saatlere kadar internette dolaşıyorlar ya da oyun oynuyorlar. Bir diğer bağımlılık türü ise uçucu ve bağımlılık hissi veren maddeler bağlılıktır. Özellikle tutkallara, yapıştırıcılara, benzine olan veya hafif yakıt kokularının solunmasıyla ortaya çıkan bağımlılık ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. Bir başka bağımlılık çeşidi ise alışveriş bağımlılığıdır. Birey, ihtiyacı olmayan şeyleri bile satın alır ve daha sonra bu durumdan utanç ve pişmanlık duyar. Kısacası bağımlılık bir madde veya kişi üzerine olabileceği gibi herhangi bir duruma bağlılık da söz konusu olabilir.

Bağımlılığın Sebebi ve Belirtileri Nelerdir?

Bağımlılığın başlamasının birçok nedeni vardır. Özellikle uyuşturucu, alkol ve türevleri hem fiziksel hem de zihinsel olarak duyguları etkiler. Bu duygular eğlenceli hissettirir ve zararlı maddeleri tekrar kullanmak için bireyin içinde güçlü bir dürtü oluşturabilir. Kumar ise bir galibiyetten sonra zihinsel bir yükseklik duygusu oluşturur. Yani kendisini herkesten büyük hisseder. Ardından tekrar denemek ve bu duyguya tekrar erişmek için bireyin içinde güçlü bir dürtü oluşur. Bu durdurması çok güç olan, zorlu ve bedeli ağır olan bir alışkanlığa dönüşebilir. Bir şeye bağımlı olmak demek, yoksunluk belirtilerini yaşamak ve bu belirtilere engel olmak demektir. Yani bağımlı olduğu şey olmadan ve ona saatler harcamadan yaşarsa birey öleceğini ya da vaktin asla geçmeyeceğini düşünerek kafasında belli zorunluluklar oluşturur ve o olmadan asla yaşayamayacağına kendisini ikna eder.  Özlem duyulan şeyi yapmaya kendini adar ve onunla başa çıkmak yerine onu yapmak daha kolay olduğu için döngü genel olarak devam eder. Çoğu zaman bağımlılık kontrolden çıkar çünkü yoksunluk hissi asla geçmez ve her seferinde daha fazlasına ihtiyaç duyulur. Bununla beraber bağımlılığı yönetme zorluğu bireyin çalışma hayatına ve ilişkilerine ciddi zararlar verir. Özellikle alkol, uyuşturucu gibi madde bağımlılığının psikolojik ve fiziksel etkileri çok büyük ve yıkıcı olabilir. Bazı çalışmalar bağımlılıkta genetik faktörlerin etkili olduğunu, ancak bağımlıların çok fazla sayıda bulunduğu çevresel faktörlerin de bağımlılık riskini artırdığını göstermiştir. Bununla birlikte aşılması zor olduğu düşünülen konular içerisinde olduğunu düşünen bireyler, bu sorunları çözmek için bir sebep ve rahatlama etmeni olarak gördükleri, bağımlılık yapan maddelere başvurabiliyor.

Bağımlılık Nasıl Tedavi Edilir?

Bağımlılık için her ne olursa olsun, yardım almanın bir yolu vardır. Öncelikle, bağımlılığı olan kişilere yardımcı olma konusunda uzmanlaşmış kişilerle bireyin iletişime geçmesi gerekir. Ülkemizde bulunan AMATEM, Yeşilay gibi sağlık kuruluşlarına başvurmak bireyin madde bağımlılığı ya da herhangi bir çeşit bağımlılığını aşması konusunda uzmanlar eşliğinde sağlanacaktır. Bununla birlikte, bağımlı bireyin gerçek anlamda bağımlılığından kurtulmak istemesi ve bunun için çabalaması da çok önemlidir.